Judicial Law Views

fa بازتاب دانش و فرهنگ عصر شارع در روایات دیات The Reflection of the Knowledge and Culture Contemporary to Islam's Lawgiver in Its Narrations about atonement حقوق کیفری و جرم شناسی Criminal Law تحقیقات بنیادی یا نظری Research <div style="text-align: justify;">در عصر حضور ائمه، مردم حکم جنایاتی را که رخ می‌داده است از ایشان میپرسیدند. گاه نیز راوی حکم جنایتی را که تصور کرده بوده از امام پرسیده است. از آنجا که این جنایت‌‌ها در خلأ رخ نداده و راوی نیز خالی‌الذهن نبوده است و همگی متأثر از شرایط زمانه خود بوده‌اند؛ تأمل در روایات دیات ما را به نتایج ذیل می‌‌رساند: شناختی که مردم از بدن انسان داشته‌‌اند؛ ابزاری که برای تشخیص میزان جنایت به کار می‌‌بردند؛ ابزار جنایتی که استفاده می شده است؛ جنایت‌‌هایی که در آن عصر رخ می‌‌داده‌‌ یا راویان تصور می‌کردند و اموالی که در عصر شارع بین همه مردم یا مردمِ بعضی از نواحی رواج داشته و ارزشمند بوده در روایات بازتاب داشته است. توجه به ویژگی عصری‌بودنِ بدن‌شناختی، جنایت‌شناختی و اموالی که در روایات برای دیات تعیین شده است؛ در استنباط حکم دیات برای جنایت‌‌هایی که امروزه رخ می‌‌دهد بی‌‌تأثیر نیست. فقیه نمی‌‌تواند به قراین مقامی صدور روایات، که چه‌بسا موضوع احکام در روایات را مقید می‌‌کند، بی‌‌توجه باشد. دانش و فرهنگ زمانه امامان می‌‌‌تواند ـ دست‌کم ـ بعضی از دستورهای ایشان درباره دیات را از اطلاق زمانی بیندازد. به این معنی که استنباط «احکام دیات» از «روایات» بدون آشنایی با زمینه‌‌های فرهنگی عصر صدور آنها و بدون مقایسه آنها با زمینه‌‌های فرهنگیِ عصرِ استنباط میسر نیست. مقتضای اجتهاد پویا در باب دیاتْ استنباط احکام از ادله اربعه به گونه‌‌ای است که از جهات «بدن‌شناسی، ابزار تشخیص میزان جنایت، ابزار جنایت، انواع جنایت و اموال مناسب برای دیه» با زمانه صدور فتوا تناسب بیشتری داشته باشد.</div> <div style="text-align: justify;">Certain crimes have been committed at the time of the Imams, and people have asked them of the atonement verdict. In some cases, the narrators have asked them of an assumed crime. None of these crimes have happened in a void, or in the mind of an empty minded narrator. They are all derived from the special circumstances of that period. So, careful examination of the crimes described in narrations about their atonement brings us a better understanding of the following: What those people knew of human body, the kind of instruments which were used to measure the severity of a crime, common instruments by which crimes were committed, the kind of crimes which were either committed or were imaginable for the narrators in that period, and finally, common properties which were regarded as valuable generally or in special regions. These are all reflected in the narrations accounting for different atonements. It is, therefore, important to pay attention to these period characteristics mentioned in the narrations (regarding anatomy, criminology, and the properties assigned as atonement) in order to derive religious laws on atonements for crimes committed today. A Faqih (Islamic Jurist) cannot disregard the special implications of those times which possibly formed a part of the subject of the verdict. The knowledge and culture of that time could –at least– in some cases restrict the instructions of the Imams regarding atonement to their specific era. It is impossible to derive the “rulings on atonements” from the “Islamic narrations” without getting to know about the cultural background in which they were issued and without comparing them to the cultural backgrounds of the time when these rulings are being derived. An updated derivation of rulings on atonements requires deriving these laws from the four major sources in such a way that “the anatomy, instruments used to measure the severity of the crime, common instruments by which crimes are being committed, types of crimes, and suitable properties to be paid as atonement” are more compatible with the time of deriving these laws.  </div> دیات, موضوع‌شناسی, فرهنگ عصر شارع. Atonements, Subject Matter, Culture at the Time of Islam's Lawgiver. 165 196 http://jlviews2.ujsas.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-646-2&slc_lang=fa&sid=1 Mahdi Montazerqaem مهدی منتظرقائم mahdiqaem@yahoo.com 0859236773 10031947532846007507 Yes دانشگاه علوم قضایی