fa گستره حق قیام و نسبت آن با بزه بغی حقوق کیفری و جرم شناسی Criminal Law تحقیقات بنیادی یا نظری Research <div style="text-align: justify;">چکیده فارسی:<br> <em><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">حق قیام، انقلاب، نافرمانی، شورش و تمرّد در حقوق دینی و طبیعی بحث می‌شود. این حق پس از ورود به اسناد حقوق بشر و شهروندی در حقوق موضوعه هم مورد واکاوی حقوقدانان و علمای سیاست قرار می‌گیرد. اعتقاد به این حق در طول تاریخ برای توجیه انقلاب‌های مختلف مورداستفاده قرارگرفته است و هنوز هم برای هر یک از تحولات سیاسی در حال رخداد همچون انقلاب مردم تونس، به این حق استناد می‌جوییم. در حقوق بشر کنونی و همچنین حقوق شهروندی کشورهای متعدد غربی، با پذیرفتن الزامات دموکراسی، بارقه‌های این حق کاملاً مشهود است. در حقوق دینی باوجود اختلافات مذاهب در این مورد، اندیشه‌های شیعی این حق را شناسایی می‌کند. نوشتار حاضر، با روش توصیفی- تحلیلی، به مطالعه ماهیت و مبنای حق مزبور در دو خاستگاه غربی (با تمرکز بر حقوق آمریکا) و اسلامی پرداخته است و انعکاس آن را در منابع حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران مورد بررسی قرار می‌دهد.</span></span></em></div> <div style="text-align: justify;">Abstract:<br> The rights to revolution, uprising, disobedience and rebellion have discussed in religious and natural law. This right, after entering into human rights and citizenship documents, has discussed by jurists and scholars of politics. Historically the existence of this right has provided an important justification for various revolutons, and we are still referring to this right for many political developments like the Tunisian Revolution. Relying upon requirements of democracy in the current human rights as well as the rights of citizens in many Western states, the remarks of this right are quite evident. In religious law, there are different views in this regard. One of points of view in this respect belongs to Shia which recognizes this right. The present paper, by descriptive-analytical method, considers the nature and foundation of this right in a comparative study between Western origins (focusing on American law) and Islam and also takes it to account its reflection on the sources of the constitutional law of the Islamic Republic of Iran.</div> حق قیام, حق انقلاب, حقوق اساسی ایران, اندیشه غربی, حقوق آمریکا Keywords: right to uprising, the right to revolution, constitutional law of Iran, Western 1 27 http://jlviews2.ujsas.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1633-1&slc_lang=fa&sid=1 Gholam Hoseyn Elham غلامحسین الهام info@elham.ir 10031947532846005717 10031947532846005717 Yes University of Tehran (Pardis, Farabi) دانشگاه تهران AmirHoseyn Bahiraei امیرحسین بحیرایی amirbahiraee@yahoo.com 10031947532846005718 10031947532846005718 No Ali asghar Farajpoor علی اصغر فرج پور farajpour87@gmail.com 10031947532846005719 10031947532846005719 No University of Tehran (Pardis, Farabi) پردیس فارابی