fa بررسی جبران خسارت ناشی از بازداشت غیرقانونی در نظام کیفری ایران و جمهوری خلق چین حقوق کیفری و جرم شناسی Criminal Law تحلیلی و انتقادی Critical & Analisis <div style="text-align: justify;"><span dir="RTL"><span style="font-family:Arial,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;">یکی از مهم‌ترین اختیاراتی که مقامات قضایی در جهت مبارزه با جرم برعهده دارند حق بازداشت مظنونان و متهمان</span></span></span><span style="font-family:Calibri,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;">‌‌</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:Arial,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;"> می‌باشد. این امکان وجود دارد که روند نهایی دادرسی کیفری منتهی به برائت یا منع تعقیب فرد شود. بنابراین دادرسی منصفانه و اخلاق ایجاب می‌کند که دولت جبران خسارت ایام بازداشت شدۀ ناموجه افراد را پرداخت نماید. در قانون آیین دادرسی کیفری ایران مسئولیت دولت به خسارت ناشی از بازداشت غیرقانونی اعم از اینکه مبنای مسئولیت تقصیر یا خطای قاضی یا اشخاص دیگر باشد مورد پذیرش قرار گرفته است. مقنن کشور چین هم در سال 1994 قانون جبران خسارت را مورد رسمیت قرار داده است. در دو نظام حقوقی ایران و چین با وجود تفاوت‌هایی در زمینۀ نحوۀ جبران خسارت شباهت هایی نیز با هم دارند. از جمله در هر دونظام، جبران خسارت در موارد صدور قرار منع تعقیب یا حکم برائت قطعی امکان‌پذیر است، مسئولیت مطلق دولت در جبران خسارت پذیرفته شده و دولت تنها پس از جبران خسارت</span></span></span><span style="font-family:Calibri,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;">‌‌</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:Arial,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;"> می‌تواند به عامل اصلی مراجعه کند. این مقاله سعی دارد به‌صورت توصیفی و تحلیلی پیشینه و مصادیق جبران خسارت، شرایط ماهوی و شکلی جبران خسارت بازداشت غیرقانونی در دو نظام کیفری را مورد بررسی و تحلیل قرار دهد. </span></span></span></div> The right to detain the suspects and accused is one of the most important given to the judicial authorities to fight crimes. The process of the penal proceeding may result in the aquital or non-prosecution of the accused. Therefore, the moral and fair trial requires compensation of the damages resulted from unreasonable detention by the government. The Criminal Procedure Law approved in 1392 has recognized the responsibility of the government against the damages resulted from unreasonable detention due to the mistake made by the judge or other persons. The said law has predicted a particular procedure in this respect. The China lawmaker has also recognized the State Compensation Lawin 1994. Despite some differences in the method applied for compensation of the damages, the two legal systems have some similarities such as the possibility of compensation when the order of non-prosecution or innocence is issued. Moreover, the governments of the two countries are also fully responsible for compensation and can refer to the main faulty only upon compensation of the damages. This article tries to analyze the history of compensation as well as the substantial and general conditions upon which the unreasonable detention shall be compensated in the two penal systems.<br> &nbsp; جبران خسارت, بازداشت غیرقانونی, اصل برائت, مسئولیت مدنی دولت, حکم برائت Compensation, Detention, Presumption of Innocence, Government's Civil Responsibility, Acquittal, Order of Non-Prosecution 223 250 http://jlviews2.ujsas.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1026-1&slc_lang=fa&sid=1 fateme fallahnezhad فاطمه فلاح نژاد fallahnejad.fateme@yahoo.com 4897632706 100319475328460013426 No دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. jafar koosha جعفر کوشا jkhoosa@yahoo.com 0043765912 100319475328460013427 Yes دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. mohammad ashoory محمد آشوری m-ashouri@srbiau.ac.ir 4897632706 100319475328460013428 No دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. rajab ali goldoust رجبعلی گلدوست جویباری rajabgoldoust@gmail.com 5829108445 100319475328460013429 No دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.