fa مسؤولیت کیفری اشخاص حقوقی در نظام کیفری ایران و فرانسه حقوق کیفری و جرم شناسی Criminal Law تحلیلی و انتقادی Critical & Analisis <p><em><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">تا اواخر قرن بیستم، انتساب مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی در اغلب نظام‌های حقوقی برپایه دلیل‌های معتنابهی چون تصنّعی</span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:cambria,serif;">‌</span></span><em><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">بودن این اشخاص، عدم اهلیّت جنایی، عدم تناسب مجازات با ماهیّت آن‌ها، عدم تأمین هدف‌های مجازات، به</span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:cambria,serif;">‌</span></span><em><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">ویژه اصلاح و بازپروری، نقض اصل شخصی</span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:cambria,serif;">‌</span></span><em><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">بودن مجازات و تخصص در هاله‌ای از ابهام و نفی قرار داشت امّا ضرورت‌های اجتماعی و نقش فزایندۀ اشخاص مزبور در تحوّل‌های اجتماعی و نیز در اختیار داشتن منبع‌های خطر و دخالت گسترده‌ در ارتکاب جرائم مختلف اقتصادی، صنعتی، زیست محیطی، بهداشت، حمل و نقل، جرائم علیه‌ اشخاص و امنیت و عدمِ تکافوی ضمانت اجراهای غیرکیفری در پیشگیری از این‌گونه رخدادها، پذیرش مسئولیت کیفری آن‌ها را اجتناب</span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:cambria,serif;">‌</span></span><em><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">ناپذیر کرد. اذعان به هویّت مستقل اشخاص حقوقی و اعتقاد به اراده جمعی حاکم بر آن‌ها، پیش‌بینی ضمانت اجراهای همسو با طبع این اشخاص، از جمله انحلال- مجازاتی همسنگ با اعدامِ اشخاص حقیقی- و نیز مراقبت قضایی به‌منظور تأمین هدف اصلاحی، برهان‌های مخالفان مسئولیّت کیفری اشخاص حقوقی را خنثی و به کنار نهاد. برپایه این واقعیت، نظام کیفری فرانسه در سال 1992 میلادی و نظام کیفری ایران در سال 1392 شمسی، مسئولیّت کیفری اشخاص حقوقی را نه به‌عنوان یک استثنا، بلکه به‌عنوان یک قاعده مورد پذیرش قرار دادند. اینکه در دو نظام مورد بحث‌، گستره چنین مسئولیّتی گونه‌های مختلف اشخاص حقوقی، اعم از خصوصی و عمومی را دربرمی‌گیرد یا تنها مشمول مورد نخست می‌شود؟ نوع مسئولیّت اشخاص حقوقی مستقیم است یا غیرمستقیم؟ شرط‌های تحقّق این مسئولیّت کدامند؟ بزه‌های قابل انتساب به اشخاص مورد بحث، متنوعند یا معدود؟ ضمانت اجراهای جرائمِ آن‌ها شامل چه مصداق‌هایی است و آیا از تناسب و تنوعِ کافی برای تأمین هدف‌‌های مجازات برخوردارند یا نه؟ در این نوشتار معلوم خواهد شد.</span></span></em><br> &nbsp;</p> <p>Until the late 20th century, assigning the criminal liability to the legal persons Until the late 20th century, assigning the criminal liability to the legal persons was ambiguous and rejected obviously in most legal systems for a variety of reasons such as:&nbsp; legal persons are artificial and lack criminal mansuetude, lack of proportion between the crimes and punishments, lack of realization of the penalty goals specifically regeneration, breaching the penalty of being personal and breaching the principle of expertise. However, social requirements and the ever-increasing role of the legal entities in social developments as well as possessing dangerous sources and widely involvement in criminal activities including economic, industrial, environmental, health, transportation, crimes against people and security, and inefficiency of non-criminal sanctions in preventing the crimes made it necessary to assign them criminal liability. What made gradually the reasons of the opponents of the legal persons&rsquo; criminal liability ineffective were: assuming them as an independent identity and believing in being dominated by a collective will and prediction of sanctions along with the nature of these identities such as dissolution as a penalty equal to hanging a real person or judicial watch in order to meet retrieving purposes. Based on this reality, the French criminal system in 1992 and about two decades later in Iran (2013) accepted the criminal liability of the legal identities as a rule rather than as an exception. In this paper, we are going to answer the following questions: does the liability in the two systems cover various kinds of public and private persons or is it restricted to just private identities? Is the persons&rsquo; liability direct or indirect? What are conditions for realization of the liability? Are the assignable crimes to the legal persons restricted or widespread? What are the assignable crimes? Are they various and appropriate?<br> &nbsp;</p> اشخاص حقوقی, مسؤولیت کیفری, جرم, مجازات, نظام کیفری ایران, نظام کیفری فرانسه Legal persons, Criminal liability, Crime Penalty, Iranian criminal system, French criminal system. 81 116 http://jlviews2.ujsas.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-215-2&slc_lang=fa&sid=1 mohsen sharifi محسن شریفی mohsen.sharifi181@gmail.com 10031947532846005757 10031947532846005757 Yes Institute Tabarestan موسسه آموزش عالی غیرانتفاعی طبرستان